1/10/2012

Ngày Lương Tri khiếm diện (Truyện dài)


















­Lời Nói Đầu­



****************************

Phải chăng, trong tận cùng tâm thức con người, bản năng và lý trí, đã như tà với chánh, luôn luôn nằm trên hai phòng tuyến của một mặt trận đối đầu cam go? Cuộc chiến một mất, một còn này, vẫn luôn luôn tiếp diễn, từng giây từng phút trong ta. Hiển nhiên, trong đạo làm người, tự cổ chí kim, ta luôn quan niệm, chánh phải thắng tà, thiện thắng ác...Nhưng cũng đáng tiếc thay, cái "nguyên lý tất thắng" này, không nhất thiết áp dụng cho tất cả mọi cá nhân trong nhân quần xã hội. Con người, tùy theo ý chí và nghị lực của từng cá nhân, đã có những khoảnh khắc chao đảo. Chính những chao đảo này, đã làm đảo lộn thứ tự thắng bại nói trên ở một số người. Nói một cách khác, những chao đảo hiện hữu nơi họ, vì họ đã có những "Ngày Lương Tri Khiếm Diện".
                                                       

                                                                                       Du Katak


****************************

Chương Một

Thành băn khoăn đi lại trong phòng khách (cũng là phòng làm việc của mình), hết đốt thuốc lại tới vặt râu. Thành đang vắt óc suy nghĩ cho một giải pháp ổn thỏa nhất cho tình huống nan giải hơn bao giờ hết của mình, trong lúc này. Tạo Hóa, quả đã trêu ngươi? Phải chăng, những gì mình mỏi mòn mong đợi, chẳng bao giờ đến nhưng những thứ mình càng muốn tránh né, lại luôn luôn xuất hiện!
Thành đang tự ăn năn, than thân trách phận và đầu óc cứ lởn vởn với những chữ như: “nếu; giá mà”… Đã mấy hôm rồi, Lan liên tục điện thoại cho Thành, để xin gặp mặt một lần rồi thôi, cho dù Thành đã “thành thật khai báo” rằng, mình đã có gia đình rồi và rất bận rộn trong lúc này. Đương nhiên, ở vào trường hợp người khác, họ có thể thay đổi số điện thoại, thế là xong. Riêng với Thành, đây là số điện thoại làm ăn, chuyện thay đổi số, cũng không đơn giản cho lắm.


Tuần trước, không hiểu trời xui đất khiến thế nào, mà Thành đã phải chạm trán với Lan trong một tình huống thật dở khóc dở cười nơi cửa tiệm bán sỉ hàng computer. Càng ngẫm  nghĩ, gã  lại càng than trách cho cái số xui xẻo của mình. Đồng thời, càng hình dung tới Lan trong lúc này, Thành lại càng cảm thấy là con bé đã trưởng thành qúa nhanh và là người khá nguy hiểm cho Thành, khi phải đối phó với một… qủa bom sắp nổ trong những tháng ngày tới đây...

Chỉ nội cái "chiêu" đầu tiên, khi gặp lại nhau sau hơn năm năm trời xa cách, “bé Lan”  đã hạ gục chú Thành một cách khá dễ dàng. Khi Thành đang loay hoay rút số thứ tự và xếp hàng để được gọi vào quày hàng phục vụ, Thành đã xém chút xíu nữa bị "chụp ếch" và không chừng đã ngã đè lên lưng một người con gái, vì cô ta đã từ phía sau trườn tới và thụp xuống gần bước chân đi tới của mình. Chắc hẳn cô ta đang cố gắng tìm kiếm một vật gì, nên chẳng thèm để ý gì đến những người chung quanh?!! Thành toan lên tiếng, nhưng đã kịp thời khóa miệng mình lại ngay tức thì, vì câu nói Thành suýt chút nữa bật ra, không nên dành cho một người nữ (!). Người con gái, không thèm ngoái lại, chỉ nói một câu xin lỗi bằng tiếng Anh, thật ngắn gọn, thật lạnh lùng và thật chẳng có một chút chi gọi là ân hận hay biết lỗi của mình cả:
-      Sorry!
Thành chợt thấy hơi bực mình nên cũng nói lại bằng tiếng Anh, một cách bâng quơ:
-      That’s OK. 
Đến lúc này, người thiếu nữ mới từ từ quay lại, nhìn Thành. Bỗng dưng cô ta  hơi ngập ngừng, kêu khẽ trong miệng, cùng với một ánh mắt  nửa ngờ ngợ, nửa mừng rỡ:
-       Ô!…Chú!…Chú…Thành! Phải chú Thành không?...Lâu quá không gặp….
Trong thoáng giây ngắn ngủi, Thành chợt khựng lại, miệng há hốc,  sững sờ. Thoáng sững sờ này của Thành tạo nên bởi hai sự kiện đến cùng một lúc. Thứ nhất, Thành đang muốn lánh mặt Lan (đúng ra là không muốn gặp Lan từ nhiều năm qua, từ cái độ ấy…), nay chợt tình cờ chạm trán, thật ngoài ý muốn. Sự kiện thứ hai làm Thành sững sờ là Thành chợt nhận ra, “con bé” lúc này quá đẹp, qúa..”hot”! Mới trong vòng hơn năm năm, Lan đã hiển hiện trước mắt Thành như một thiếu nữ đang ở thời kỳ huy hoàng nhất của nhan sắc.
Riêng Lan, con bé đã đọc ngay được những suy nghĩ trong đầu Thành, một cách khá dễ dàng, nhưng muốn tạo cho bầu không khí hội ngộ bất ngờ này trở thành tự nhiên hơn vì sự thật, Lan đã nhận ra Thành ngay sau khi đứng xếp hàng sau lưng Thành và cô đã nghĩ ra một “qủy kế”, để có được số điện thoại của Thành một cách… “danh chính, ngôn thuận”!
Thân mật hơn, Lan nói ngay:
-      Chú Thành làm ơn gọi giùm cháu một tiếng, để xem cái điện thoại của cháu nó nằm đâu…
Vừa nói, Lan vừa chìa tay ra. Đương nhiên, trong giây phút thật bất ngờ, chẳng kịp chuẩn bị, Thành đã móc túi và trao điện thoại của mình cho Lan một cách ngoan ngoãn. Cô gái nhanh nhẹn, cầm điện thoại của Thành, bấm số và rồi… có tiếng chuông điện thoại chợt reo vang dưới gầm ghế…Thế là, với một cái mẹo nhỏ này, Lan đã có ngay được số điện thoại của Thành (số vừa gọi, lưu lại trong phone của Lan) mà chẳng cần phải xin xỏ gì hết!  Vì cho dù có xin, biết đâu Thành lại chẳng cho một con số ma nào đó?

Cũng đúng lúc đó, Thành chợt nhận ra ngay cái ma mãnh, qủy quái của con bé, người mà từ hơn năm năm qua, Thành đã phải trốn chạy mối tình rực lửa, thuộc loại “tình cho không biếu không” dành cho mình. Đã năm năm rồi, hai người cùng chơi trò “bịt mắt bắt dê” với nhau, hôm nay, Lan đã túm được Thành!

Trong luồng suy nghĩ của Lan, nào ai biết được, một kế hoạch, một âm mưu thần sầu qủy khốc của một cô gái vừa ăn sinh nhật thứ 21 cách đây một năm, nó như thế nào?! Chỉ biết rằng, với một cái “bẫy” nhỏ vừa giương ra, Lan đã nắm được số điện thoại của Thành một cách khá dễ dàng, thử hỏi, trong cuộc chơi đuổi bắt, trốn tìm hôm nay, rồi đây, “mèo nào, sẽ cắn mỉu nào”?

Riêng Thành, từ ngày cho Lan số điện thoại một cách bất đắc dĩ, gã đã bấm bụng nhủ thầm: “Lan ơi! Vĩnh biệt tình em, em nhé! Cảm ơn em thật nhiều, còn nhớ tới anh…nhưng thằng Thành hôm nay, không còn  là Thành của năm năm về trước nữa rồi. Mặc dù gặp lại em, anh chỉ muốn cùng nhau bốc cháy trong ngọn lửa tình, chỉ muốn mình, chết lịm trong nhau, chan hoà trong nhau, cho dù có vài kẻ “Ôm Bom Tự Sát” nào đó, đang đứng quanh ta…Thế nhưng, anh, chú Thành của Lan, vẫn không làm được! Vả chăng, năm năm trước, gã thanh niên 34 tuổi, một “playboy” khét tiếng của thành phố này, còn đủ lý trí và nghị lực để rũ áo ra đi, trốn chạy “mối tình cảm tử” của cô cháu hờ, tuổi xuân trăng tròn lẻ, hớ hớ, thì ngày nay, một chú Thành, đã đổi thay hoàn toàn, đã xoay chiều đúng 180 độ rồi, làm sao không đủ bản lãnh để làm chủ được tình hình?

Chú Thành của Lan, nay đã là một người chồng gương mẫu, đã có cô chờ cơm ở nhà, sao còn dám ti toe, hó hé?! Phải thế, tại cháu chưa biết đó thôi, một con người “down to earth” như cô Thành, như Thu, sẽ là chiếc còng chắc chắn nhất, hiểu theo cả hai nghĩa, đen và bóng, khóa chặt chú lại trong suốt cuộc đời còn lại  của chú đó cô bé ơi!”
Cho dù có dặn với lòng, có nhủ thầm trong suy nghĩ, nhưng trong mỗi thoáng chập chùng hồi tưởng của ký ức, trong những lúc sống thật với lòng mình, hình ảnh của Lan, vẫn như một dòng thác lũ ùa về, cuồng xoáy trong tâm trí Thành…

Dĩ nhiên, năm năm về trước, với cá tính thật phóng khoáng, tự nhiên của Lan, nó đã làm Thành điêu đứng không ít. Giờ này, cộng với sự phát triển ngoài sức tưởng tượng về sắc vóc của Lan , đã làm gã thầm nghĩ… "Chắc chết qúa”! Tuy nhiên, những ý nghĩ đen tối này của Thành, chỉ chợt loé lên một vài giây trong đầu Thành, nó đã vội tắt ngúm ngay vì, gã cũng thừa nhậy bén trong lối suy nghĩ để biết rằng, mình đang ở trong tư thế tứ bề thọ địch. Chắc chắn rằng, Lan đang có một kế hoạch, một âm mưu thâm độc nhất của đàn bà là "ăn không được thì phá cho hôi" dành cho Thành, khi biết Thành đã có vợ. Cái khó khăn nhất, dở khóc dở cười nhất cho Thành lúc này đều bắt nguồn từ lời chối từ một "tình yêu tận hiến" nơi Lan. Năm xưa, đứa con gái "bẻ gãy sừng trâu" đó, đã nắm được cái thóp của Thành và đã tuyên bố thẳng thừng với Thành là sẽ ngậm miệng, giữ kín chuyện "động trời" của Thành, nếu cô được làm "người tình một đêm" (one night stand) với Thành. Dĩ nhiên, với một điều kiện mà khi đồng ý, sẽ "lợi cả đôi đàng" đối với Thành, nhưng Thành vẫn phải... "say No", hẳn nhiên, phải có những nguyên nhân sâu xa từ sau quyết định đó của Thành???

Năm năm trước, Thành đã phải "bỏ của chạy lấy người" cũng chỉ vì Lan. Thành đã phải dọn lên Sydney, tìm kiếm công ăn việc làm và dự định sẽ lập nghiệp tại đây, để được yên thân. Chính ở nơi đây, Thành đã gặp gỡ và nên duyên chồng vợ với Thu. Thế nhưng, sau ngót ba năm trời bôn ba, xoay sở, dịch vụ làm ăn của Thành cũng chẳng khấm khá gì, gã đành mò mẫm trở lại Melbourne làm ăn, với hy vọng rằng, Lan đã quên Thành hoặc đã yên ấm mọi bề, cũng giống như Thành.  

Hơn năm năm trước, Thành đã từng "chia phòng" với gia đình Lan. Nói là chia phòng thì cũng không đúng lắm. Vì hai vợ chồng ông Chỉnh, ba má của Lan, đã cho Thành mướn cái "bungalow" phía sau nhà mình để có người chia bớt gánh nặng nợ nhà với ngân hàng của họ. Bungalow, gần như một căn nhà biệt lập phía sau với căn nhà chính, vì nó có đầy đủ tiện nghi, gần như một căn nhà nhỏ. Thế nên, nói là ở chung nhà, nhưng mọi sinh hoạt của Thành và gia đình ông Chỉnh đã gần như biệt lập, riêng rẽ. Hơn nữa, dạo đó Thành còn làm ca đêm cho một hãng xe hơi, nên rất ít cơ hội tiếp xúc với họ. Thành chỉ biết loáng thoáng về gia đình họ như: Ông Chỉnh và bà vợ tên Hường, có hai người con, một trai một gái, cách nhau một tuổi. Lan là em gái của Trường. Hai anh em Lan còn đang học Trung Học, nhưng Thành nghe phong phanh, Trường rất lêu lổng, chơi nhiều hơn học.


Kể ra, cuộc sống của đôi bên, chủ nhà và người thuê phòng, diễn ra cũng thật êm đềm và dễ chịu cho nhau trong ngót tám năm trời, một phần cũng nhờ sự hiểu biết và tương nhượng của cả đôi bên. Hơn nữa, Thành rất được lòng với gia đình ông Chỉnh, vì ngoài chuyện rộng rãi về tiền bạc, Thành còn tháo vát, thành thạo về mọi thứ trên đời. Thành luôn luôn giúp đỡ gia đình ông Chỉnh về những thứ lặt vặt  trong nhà, từ đóng cái đinh treo màn cửa tới sửa máy computer cho mấy đứa trẻ...Nói chung, Thành là một mẫu đàn ông lý tưởng nhất cho bất cứ người đàn bà khó tính nào trên đời này. Nhất là những phụ nữ thời nay. Ở xứ người, họ gọi loại người như Thành, là một "handyman".

Thành thuộc loại người khá thông minh, học hỏi rất mau lẹ, thế nên những gì Thành nhúng tay vào, với một sự quan tâm vừa phải, cũng hoàn thành một cách hoàn hảo hơn những người khác. Bên cạnh những ưu điểm kể trên, Thành còn được trời ban cho một ngoại hình khá hấp dẫn và quyến rũ đối với người khác phái. Tất nhiên, cái quyến rũ nơi Thành, hoàn toàn không giống những công tử đẹp trai, con nhà giàu hay những đại gia  loại "mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao". Ở Thành, một cá tính đàn ông thật rõ nét, cộng với một thân thể rất cân đối, được tập luyện một cách khá chuyên cần đã giúp Thành luôn luôn nổi bật trong những đám đông.
Hình như, cũng do cái luật bù trừ của tạo hóa, Thành đã gặp Thu, một người rất hiền hậu, dịu dàng, nhút nhát hay nói một cách chính xác hơn là ở Thu, những va chạm với cuộc đời đã thật sự vắng bóng . Chính vì lẽ đó, Thành đã càng thương Thu nhiều hơn. Nhưng cũng có một điều, làm Thành khổ tâm không ít về Thu, đó là sự thiếu tự tin nơi Thu. Đa số những người thiếu tự tin chính là những người hay ghen bóng ghen gió. Nhan sắc của Thu, thuộc loại trên trung bình khá xa, nếu không nói là rất sắc xảo, mặn mà. Thế nhưng, Thu vẫn nghi ngờ, ghen bóng ghen gió với chồng mình. Phải chăng, hai nguyên nhân chính, đã tạo nên cá tính này, chính là sự thiếu tự tin nơi Thu và đồng thời, cũng vì qúa khứ khá bay bướm, phóng đãng của Thành. Nỗi khổ cho Thu là, đã không thể tạo dựng được cho chính mình, một sự tin tưởng tuyệt đối nơi người chồng. Mặc dù, với năm năm hương lửa mặn nồng, Thành chưa hề có một dấu hiệu phản bội nào đối với Thu, nhưng Thu vẫn luôn băn khoăn, tự đọa đầy mình bằng những ngờ vực, những suy đoán bi quan. Đóng góp cho những nỗi khổ tâm nơi Thu, có lẽ phần nào, cũng do những miệng lưỡi của thiên hạ, hay những người được gọi là "bạn thân" của vợ chồng Thành. Trong đó, đa số là những người phụ nữ, hoặc đã "đi qua đời Thành" hoặc "chịu đèn" Thành mà không được đáp lại. Cũng chính vì họ biết rằng, Thu là người từ tiểu bang khác đến, có lẽ, còn mù mờ về qúa khứ của Thành, nên họ càng thêu dệt thêm huyền thoại về Thành cho Thu trở nên hoang mang và tự dằn vặt mình nhiều hơn.

Sau rất nhiều đắn đo suy nghĩ, Thành thấy, chỉ còn một cách duy nhất là phải thành thật giãi bày tâm sự với Thu, kể lại tất cả những gì Thu muốn biết về qúa khứ của mình, rồi sau đó, cứ để cho Thu gặp Lan. Hy vọng Thu sẽ có một cái nhìn đúng đắn hơn về mình và niềm tin sẽ được bồi đắp từ đó. Đồng thời, cũng khẳng định với vợ mình là, Thành vẫn luôn là một người chồng đáng tin tưởng như từ ngày hai người mới gặp nhau. Dẫu biết rằng, một lời giả dối của thiên hạ, cũng sẽ làm Thu tin tưởng hơn trăm lời chân thành giải thích của mình, Thành vẫn phải thử, giải pháp cuối cùng này. "Thu ơi! Chuyện hôm qua, đã là dĩ vãng! Bận tâm làm gì, cho hiu hắt đời nhau! Cho đến khi nhắm mắt, anh vẫn là người chồng em nên đặt trọn niềm tin." Vì, người ta có thể học hỏi những kinh nghiệm sống từ qúa khứ, nhưng không nên dùng lăng kính qúa khứ để xét nghiệm cả một tương lai!


                        Hết Chương Một. Đón coi Chương Hai trong nay mai.

                                                                                                        
                                                                                                         Trở lại “Home”

 

11/18/2011

Jayce 10 tháng tuổi (JAYCE'S)



Jayce 10 tháng tuổi

                                           Jayce 10 tháng tuổi, Melbourne November 2011

                                                                                         
                                                                                                    Trở lại “Home”





10/05/2011

Chén Tương Phùng (Thơ)


                                     Chào Đông, Xuân hé nụ cười.


                                     Đón Xuân tao ngộ, gọi mời chốn đây.


                                     Rưng rưng, huynh cạn chén đầy,


                                     Nửa non thế kỷ, có ngày hôm nay...


                                     Biển kia, dẫu hóa nương dâu,


                                     Nhưng tình huynh đệ, bền lâu chẳng sờn.


                                     Một lời nợ với giang sơn,


                                     Đem phần thân thể, đáp đền quê hương.


                                     Qua rồi, canh bạc máu xương,


                                     Quê nhà vui Tết, tha hương khó bề?


                                     Nâng ly, bạn đón Xuân về,


                                     Ngậm ngùi dấu lệ, ta hoài cố hương!



                                                                                CMD


                                                                  

10/02/2011

Buồn viễn liên (Thơ)




Nơi này, trời đã sang đông,
Em giờ chốn ấy, còn trong nắng hè.
Xa nhau, vạn dặm đi về.
Nhớ nhau nỗi ấy, cận kề bên song.
Nắng vàng, đuổi gió Đông phong,
Ta se nỗi nhớ, em hong sợi buồn.
Gặp nhau trong nỗi muộn phiền
Chưa ra đến bến, con thuyền đã trôi.
Gặp nhau, nơi giữa chặng đời,
Trái sầu đã chín, tình vơi nửa phần.
Duyên ta hư ảo, phù vân,
Mênh mang nỗi nhớ, cho buồn viễn liên.

                                                CMD

                                                     
                                                                                       Trở lại “Home”

9/18/2011

Jayce 8 tháng tuổi (JAYCE'S)


Jayce 8 tháng tuổi

                                   Jayce 8 tháng tuổi, Melbourne September 2011

                                                                                         
                                                                                                     Trở lại “Home”

9/05/2011

Ẩn dụ trong thi ca [(C:) Drive]

Thông thường, khi thưởng thức một bài hát, ta ít khi chú tâm đến lời ca, vì đa số trường hợp, ta đã bị tiết tấu, âm điệu của dòng nhạc cuốn hút mình, để cho hồn mình hòa nhập với dòng nhạc đó. Điều này cũng dễ hiểu, như khi nghe một bản nhạc giựt, tự nhiên người ta phải nhún nhẩy, gật gù theo bản nhạc mặc dù đôi khi, nghe tiếng được tiếng mất của lời ca, nhất là trong trường hợp lời ca không phải tiếng mẹ đẻ của mình.


Nhìn về một khía cạnh khác, khi ta thích một bản nhạc, ta có thể thuộc lòng bài hát đó, nhưng chưa chắc ta đã hiểu thấu đáo những ngụ ý, những tâm sự hay những ẩn dụ mà tác giả muốn gửi gấm lòng mình qua bản nhạc đó. Thậm chí, đối với tôi, có một vài bản nhạc Việt mà tôi nghe, đã hàng mấy chục năm qua mà vẫn chưa nghe ra và cũng không thể đoán được một hoặc hai chữ trong bản nhạc đó. Ngay từ hồi còn trẻ, tôi đã thắc mắc và muốn đi tìm bản nhạc đó để xem đó là chữ gì? Theo tôi nghĩ, cũng có thể, để đi với cao độ của nốt nhạc đó, chữ đó phải là vần bằng nhưng tác giả vì muốn cố giữ ý nghĩa của ca từ, nên đã hơi…”gượng” để cho vần trắc vô? Nhưng rồi thời gian, vẫn êm đềm trôi như nước chảy qua cầu, cho tới giờ này tôi vẫn chưa có dịp làm chuyện đó…

Đôi khi, có những bản nhạc được viết riêng cho một người, nó chuyên chở một nỗi niềm, được dành riêng tâm sự, chuyển tải đến một người, mà chỉ có người đó mới hiểu được mà thôi. Nhưng dù sao, đây cũng chỉ là những trường hợp hiếm hoi, riêng lẻ.

Nhìn chung, đa số các nhạc sĩ sáng tác trước 75, có khuynh hướng trau chuốt ca từ hơn những nhạc sĩ sau này. Cũng có thể, do cảm hứng sáng tác khác nhau. Có người có cảm hứng sáng tác ca từ trước, như làm một bài thơ, sau đó mới ráp thêm giai điệu, cung bậc, tiết tấu cho bản nhạc. Nhưng cũng có người, nảy sinh trong đầu một âm thanh, giai điệu trước khi đặt lời ca cho bản nhạc?

Đi tìm những ẩn dụ, những nghĩa bóng đằng sau ca từ hay thơ văn, cũng là những gì rất thú vị mà tôi muốn mời bạn đi cùng…

Người đầu tiên mà tôi thấy có nhiều hứng thú ngay từ khi còn trẻ, đi tìm những ngầm ý trong ca từ của ông là nhạc sĩ Trúc Phương.



- “Đêm lạc loài, giấc ngủ mồ côi...” ( bài 24 giờ phép của TP).

Giấc ngủ mồ côi hay không ngủ được. Mồ côi là không cha không mẹ. Ở đây, tác giả đã nhân cách hóa giấc ngủ, biến nó thành cha hoặc mẹ của con người trong cuộc để sáng tạo ra một từ ngữ mới, nhằm miêu tả "hiện trường" một cách bóng bẩy hơn. Nhưng, nếu như tác giả chỉ ở có một mình, thì khi tâm tình “giấc ngủ mồ côi”, người nghe có thể hiểu được, ông đang ở trong tình trạng trằn trọc, thao thức canh trường...Ở đây, chỉ cần thêm có 3 chữ đêm lạc loài mà người nghe đã hiểu ngay được, rằng ông, không ở một mình, mà đang cùng người thứ hai đó làm cái chuyện gì khác (?), nên không thể ngủ được!



- “Cỏ ưu tư muộn phiền lên xám môi” ( bài Thói đời của TP)

Câu này, cũng khá phổ biến, nhất là đối với những người lính xa nhà. Nói một cách bóng bẩy, cỏ ưu tư chính là thuốc lá. Vì điếu thuốc lá được vấn bằng lá cây khô, nên chi cây với cỏ, cũng là một thứ. Cũng như ngày nay, trồng cần sa thì người ta gọi là “trồng cỏ” đó vậy! Còn tại sao lại gọi là cỏ ưu tư? Người xưa, thường hay có thói quen mượn một tác nhân để trợ lực cho mình trong những diễn tiến về cảm thụ của con người, như mượn rượu để giải phá cơn sầu, để quên đi những đớn đau, thất vọng… Khi muốn đắm chìm trong những suy tư, trong những lo âu của cuộc sống, người ta mượn điếu thuốc! (Chẳng vậy mà các nhà văn, nhà thơ đã đi tìm hứng sáng tác qua hết bao thuốc này, đến bao khác!)



- “Ngày xưa em là thơ. Ngày xưa em là mộng. Giữa hồn tôi còn đọng Những giọt buồn ngày xưa....” (bài Giọt buồn của Vũ Hoàng).

Giọt buồn, không hẳn có nghĩa là nỗi buồn đã "hóa lỏng", để mà chảy thành giọt!. Giọt buồn ở đây, thường là những giọt cà phê. Ngày xưa, văn nhân hoặc thi nhân, hay đi tìm những "chất xúc tác" cho cái inspiration (yên sĩ phi lý thuần) của mình lắm lắm. Thuốc lá hay cà phê đều là những chất xúc tác để giải trừ những lo âu, phiền muộn. Chúng cũng được dùng để tạo thêm sự tự tin, hay giúp người ta dễ tập trung hơn trong suy tưởng của con người! Vì khi dùng chúng, người ta có thể bất động chân tay, không bị phân tâm và chỉ để cho bộ óc làm việc mà thôi! Như “cà phê một mình” để nhớ người yêu đó vậy…





- “Đưa em về dưới mưa, nói năng chi cũng thừa.” (Bài Em hiền như ma soeur, thơ Nguyễn Tất Nhiên, nhạc Phạm Duy)

Nói năng chi cũng thừa, có nghĩa là không cần diễn đạt, khỏi phải truyền thông gì ráo, mà lúc này (lúc đưa em về dưới mưa) chỉ cần..."Chân tay đỡ cho mồm miệng"!



- Trả lại tôi phố cũ ngày xưa, trả lại tôi gác ấm chiều mưa, mà hai đứa thấy ngôn ngữ thừa...(Bài Hiu hắt đời nhau của Lê Vũ)

Lê Vũ cũng có cùng một chủ đích, muốn miêu tả một cách bóng bẩy cái hành động "chân tay đỡ mồm miệng" như Nguyễn Tất Nhiên. Thế mới biết, những cơn mưa, dưới cái nhìn của thi nhân, thường hay là đồng lõa của tội lỗi (?). Như người xưa đã nói: “Vũ vô kiềm tỏa, năng lưu khách. Sắc bất ba đào, dị nịch nhân” (Cơn mưa chiều, đã khóa chân người lữ khách. Nhan sắc khuynh thành, không sóng gió, vẫn làm chìm đắm kẻ tình si)





- “Tình đầu thường rất mong manh. Khi ta yêu, trái tim ta màu xanh” (Bài Tình đầu, tình cuối của Trần Thiện Thanh)

Hình như trái tim màu xanh, chỉ có trong cơ thể của "Green Man" hay trong những "người thực vật" ??? Vâng, thi nhân dùng chữ qủa có khác Bác Sĩ. Xin lỗi, đã đùa giai tí xíu chứ thiếu gì Bác Sĩ làm thơ hay!

Hình như ngày xưa, từ xa xôi lắm, người ta đã nhắc đến những biểu tượng của màu sắc. Đại loại như màu đỏ, tượng trưng cho quyền lực, cho sự may mắn, màu hồng cho tình yêu, màu xanh cho hy vọng, màu vàng cho sự phản bội, màu xám cho sự u buồn v.v...

Thế nên, tình đầu thường rất mong manh và khi bắt đầu yêu, ta thường ấp ủ trong tim những nỗi hy vọng, những niềm trông đợi nơi người mình yêu...Đó chính là những ẩn dụ của tác giả đó vậy.





- “Em đi qua chuyến đò thấy con trăng đang nằm ngủ. Con sông là quán trọ và trăng tên lãng du…” ( Bài Biết đâu nguồn cội của Trịnh Công Sơn)

Đúng là một sự ví von tài tình và những ẩn dụ thật dễ thương. Trăng nằm ngủ tức là trăng lặn. Con sông ở thể tĩnh (ngày cũng như đêm, vẫn là con sông), thế nên, ông cho nó cái tên là quán trọ. Còn con trăng, đương nhiên phải là thể động rồi. Chỉ riêng sự thay đổi về hình dạng của con trăng (từ trăng khuyết tới trăng tròn) cũng đủ để gán cho nó cái tên là lãng du rồi! Hơn thế nữa, em là trăng nên em khi đầy khi khuyết, khi tỏ khi mờ, buồn vui bất chợt! Qủa là người nhạc sĩ đã hiểu phụ nữ hơn ai hết (!).

Lại nữa, khi ông nói: “Em đi qua chuyến đò ối a sông nay đã già, Trăng muôn đời thiếu nợ mà sông không nhớ ra”… ca từ (hay lời thơ), đã nói lên nỗi buồn, nỗi hiu hắt về cái thân phận hoàng hôn cuộc đời của..."quán trọ" mà "em" thì lại muôn đời thiếu nợ! Chẳng trách em đâu, vì trí nhớ ta, giờ đã mỏi mòn! (Biết đâu, con sông đã bắt đầu vào cái tuổi nhuốm chứng Alzheimer!)



Đó là một vài ẩn dụ trong ca từ, đến đây, xin được lướt sơ qua một vài ẩn dụ trong thơ, khá tuyệt vời, ví dụ như trong bài thơ "Không Gian Vương Dấu Giầy" của nhà thơ quân đội Hà Huyền Chi:

"Từng chiếc lại từng chiếc

Hoa Dù nở trong mây

Hồn tôi ai chấp cánh

Không gian vương dấu giầy"

Có lẽ, không cần giải thích gì thêm, ta cũng đã thấy được cái "hồn thơ", cái óc tưởng tượng phong phú đến dường nào của nhà thơ. Cũng chính cái xúc cảm tuyệt vời nhất, được hòa quyện giữa cảm xúc của thể xác (cánh dù treo thân lơ lửng giữa không trung) và cái thi hứng (hồn tôi ai chấp cánh) rung động bởi những cánh hoa dù đã làm nhà thơ có được những ẩn dụ thật phong phú: "Không gian vương dấu giầy". Vâng, chỉ có cái không gian của một nhà thơ, mới có thể để lại dấu vết mà thôi!



Sau cùng, để nói về ẩn dụ trong thơ, xin gợi lại một câu ca dao mà tôi vẫn luôn ngưỡng mộ tác giả của nó (mặc dù trong nhân gian thì dễ chi tìm!). Đó là câu:

"Hỡi cô tát nước bên đàng,

Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?"

Tuyệt vời nhất là ở chỗ, dùng chữ rất ít, mà ta đã có được nguyên một bức tranh đồng quê thật nhiều màu sắc. Nếu nói một cách không mấy thực tế là, ở vào thời buổi bây giờ, nếu ta có đủ phương tiện để ghi lại những hình ảnh đó thành một..."video clip" thì qủa thật, đoạn phim đã mang đầy đủ chi tiết, từ không gian tới thời gian (ánh trăng đêm), màu sắc, âm thanh, chuyển động...Cái khéo của những ẩn dụ ở đây, nó bắt người đọc phải có ngay một sự liên tưởng (rất tượng hình) là cô đang tát nước nhưng chính là cô đang múc ánh trăng vàng đổ đi vì ánh trăng khuya, đang lóng lánh soi rọi trên mặt hồ! Qủa là một bức tranh thật sinh động và một ý thơ thật sâu sắc!



CMD